.

Straf jij weleens? En … helpt het?

jongen voor straf op de trap

 

Eerlijk gezegd denk ik dat bijna elke ouder weleens straft. Het is misschien wel het eerste wat in je opkomt als je kind niet luistert. Vooral als je kind nog jong is en jij nog niet zo ervaren. Misschien deed je het de eerste keer wel zonder nadenken. Je ziet het jezelf opeens doen 🙂

 

Ik kan me nog goed herinneren, dat wij ons kind voor het eerst straften. We waren op bezoek en hij zat aan een vaas waar hij af moest blijven. En hij luisterde niet, dus zetten wij hem op de gang. Hij was nog een peuter. Ik vond het een mijlpaal (maar niet eentje om te vieren).

Wat wisten wij nou helemaal van opvoeden? We wisten wel dat we niet wilden dat de vaas kapot ging. Het was misschien wel onze angst die maakte dat we op deze manier ingrepen. Of het hielp weet ik niet meer, wel dat het mij geen goed gevoel gaf. (En dat klopt ook, weet ik nu.)

Opvoeden doe je met de kennis die je hebt. En als je je verder weinig hebt ‘bijgeschoold’ door boeken te lezen bijvoorbeeld, dan leun je vooral op hoe je zelf opgevoed bent en wat je om je heen ziet. Zeg maar de standaard in onze maatschappij. En straffen hoort daar bij, dat zit gewoon in ons systeem.

Het komt vooral in ons op als we boos zijn op een kind. We willen iets doen met die boosheid, we willen ons gezag laten gelden. En voor je het weet roep je dan: “ga maar naar je kamer en ik hoef je even niet meer te zien” of “Je ziet vandaag geen tv”. Herkenbaar?

Ik durf de stelling wel aan, dat het straffen meestal gebeurd tijdens een boze bui van de ouder. Veel vaker dan dat er rustig en weloverwogen een straf wordt uitgedeeld. Dat maakt straffen niet alleen ineffectief (het verergert namelijk de strijd met je kind), maar ook oneerlijk. Want je maakt gebruik van macht, die het kind niet over jou heeft.

Wat het ook niet effectief maakt, is dat je in een boze bui vaak niet goed nadenkt over de straf. Je straft te zwaar, waardoor je later de straf weer herroept. Zo van: “je blijft de rest van de dag op je kamer” en vervolgens laat je je kind na een uurtje weer naar beneden komen.

Mijn advies is om niet meer te straffen. Gewoon nooit. En zeker niet in een boze bui. Want dat maakt de strijd alleen maar erger. Dus ben je boos op je kind: bijt je tong af en zorg eerst dat je jezelf tot bedaren brengt. En als je wel wat wilt zeggen, doe het dan in een goede ik-boodschap. Daarna kun je als dat nodig is je kind kalmeren.

En pas als jullie allebei weer rustig zijn, kun je praten over de aanleiding van je boosheid en afspraken maken. Je kind wil namelijk wel luisteren, maar daarvoor is eerst verbinding nodig. En dan kun je in een open gesprek naar elkaar luisteren en bedenken hoe het beter kan.

Ook als je wel rustig blijft, is straffen lang niet altijd een goed idee. Juist bij kinderen met moeilijk gedrag werkt het vaak niet. En dan bedoel ik kinderen, die vaak in verzet zijn, tegendraads, een kort lontje hebben, koppig of bazig zijn. Bij deze kinderen werkt straffen averechts.

Misschien heb jij ook wel zo’n kind en heb je dat al ontdekt. En merkt je ook dat belonen vaak niet echt helpt. Dan is mijn onlineprogramma Stap voor stap een gelukkig gezin – effectief opvoeden zonder straffen en belonen’ echt iets voor jou. Je leert daarin een nieuwe aanpak, eentje die wel werkt bij jouw kind. Je leest er hier meer over.

Vind je dit interessant, deel dan dit blog via de shareknop hieronder. Dank je wel alvast. En ook je reactie is meer dan welkom hieronder. Ik lees het graag!

Andere gerelateerde artikelen:

6 reacties

  1. Merieke schreef:

    Ok, niet straffen. Maar wat had je dan wel moeten doen met je peuter die steeds aan de vaas kwam? Even op schoot nemen of even meer spelen en aandacht geven, in plaats van met het bezoek te blijven kletsen?

    • Karla Mooy schreef:

      Hoi Merieke,
      Ja, bijvoorbeeld. En beter uitleggen in plaats van boos worden. Of zeggen, dat als hij er niet af kan blijven, dat hij dan maar even op schoot moet blijven zitten. Of de vaas wegzetten, soms bij jonge kinderen is het beter om de omgeving aan te passen, dan steeds van hen te verlangen dat ze overal afblijven. Maar jouw suggestie is ook een goeie, soms is het zoiets een signaal dat je je kind teveel aan zijn lot overlaat of dat-ie zich buitengesloten voelt door de volwassenen.
      Bedankt voor je reactie,
      Karla

  2. Josephine schreef:

    Wat een mooi verwoord, eerlijk en tegelijk integer artikel heb je geschreven, Karla.
    En dat vind ik ook van de reeds gegeven reactie van Merieke en van jou.

    Ik vind het fijn hoe jullie stil staan bij het welzijn van kinderen en tegelijk het goede van jezelf/ouders mee neemt in je verhaal.
    Dat geeft m.i. de positieve ruimte die nodig is om dingen die niet helemaal lekker gaan, van een afstandje te bekijken en bij te sturen.

    Mooie boodschap, dank jullie wel.

  3. Linda schreef:

    Werkt zoiets ook bij een kindje van anderhalf jaar?
    Ik doe vaak zeggen dat dat niet mag of dat het ergens vanaf moet blijven maar hij doet het toch. Hoe doe je dat toch lief blijven en dat ze ook nog luisteren.
    Als papa met zijn harde stem wat zegt gebeurd het gelijk en ik heb zoveel geduld maar luisteren echt niet. Dat is wel een frustrerend.

    Groetjes Linda.

    • Karla Mooy schreef:

      Hallo Linda,
      Je moet je allereerst realiseren dat een kindje van anderhalf nog erg jong is en vooral veel aan het leren is. Experimenteert en onderzoekt. Zo’n kind denkt nog niet op de manier waarop wij denken. Als je kindje wel ‘luistert’ naar papa, is dat vooral dat hij schrikt van de harde stem en stopt met wat hij (of zij) aan het doen is. Zo leert hij wel af om bepaalde dingen te doen, maar naar mijn idee is dat niet de manier waarop je dat zou moeten willen bereiken.
      Als je kindje ergens aanzit wat jij niet wilt, maak het dan ook duidelijk met je acties. Pak bijvoorbeeld haar handje weg en zeg “Nee”. Doet ze het weer, neem haar daar dan weg of pak of schuif het voorwerp buiten haar bereik. Sowieso is het belangrijk om je omgeving aan te passen als je een klein kindje hebt, om te voorkomen dat je de hele tijd Nee moet zeggen.
      Dus ja, het werkt ook bij jonge kindjes. Je hebt alleen wat meer geduld nodig. Maar realiseer je vooral dat je kindje dingen onderzoekt en aan het leren is. En dat iets toch doen of weer doen daar onderdeel van is, maar niet bedoeld is om jou boos te maken. Wees vriendelijk en geduldig, maar duidelijk. En neem actie als dat nodig is. Zo leert je kindje op een goede manier, zonder schrik, angst of afwijzing.
      Kun je hier wat mee?
      groeten
      Karla

Laat van je horen