Het grootste misverstand over onacceptabel gedrag.

Het grootste misverstand over onacceptabel gedrag.

Hoe gaan we met onze onbeschofte kleindochter om? Dit was de titel in de rubriek ‘WAT ZOU U DOEN’ in het Volkskrant Magazine van afgelopen zaterdag (3 juni 2017). In deze rubriek wordt wekelijks een dilemma van een lezer geplaatst met een uitnodiging aan andere lezers om te reageren. 

Toen ik twee weken geleden de aankondiging zag over de onbeschofte kleindochter heb ik een reactie geschreven. Want wat er in het dilemma beschreven werd, was precies het onbegrip dat veel van mijn klanten ook tegenkomen. Mijn reactie is niet geplaatst helaas, maar ik schrijf er bij deze wel graag een blog over 😊.

Dit keer vertelde een lezer over haar of zijn kleinkind dat zich ronduit onbeschoft zou gedragen en extreem egoïstisch zou zijn. “Niets is goed, alles draait om haar. Laatst verpestte ze een gezellig familie-etentje met haar onacceptabele gedrag”.

Ik vond het zo’n typerende uiting van onbegrip over wat hooggevoeligheid eigenlijk is. Alleen al het woord onbeschoft zegt genoeg, daar zit immers de opzet al in opgesloten. En dat over een meisje van 7 jaar. Overigens zal het feit dat er een paragnost aan te pas is gekomen en het meisje een ‘nieuwetijdskind’ wordt genoemd met een ‘gave’ ook niet helpen om begrip te krijgen voor de hooggevoeligheid van het meisje ben ik bang.

Ook uit de meeste reacties in de rubriek (gelukkig werd in 1 reactie wel uitgelegd wat hooggevoeligheid is) blijkt dit onbegrip. Er wordt bijvoorbeeld gezegd dat je vooral geen begrip meer moet tonen. “Nederland heeft al genoeg kinderen die zich gedragen als kleine godjes”. En “Hoe sensitief ben je als je niet eens merkt dat iedereen om je heen zich aan je ergert?”

Het grote misverstand dat hierachter zit is dat kinderen zich kunnen gedragen als ze dat maar willen. Als ze toch voelen dat hun gedrag ergernis oproept, dan kunnen ze zich toch aanpassen? En als ze dat niet doen, dan zijn de DUS egoïstisch en kleine godjes.

Maar wat over het hoofd wordt gezien, is dat er vaak sprake is van onmacht. Een overprikkeld kind krijgt niets meer voor elkaar. Het denken functioneert niet meer, het kind is onbereikbaar geworden en valt terug in één of andere primitieve overlevingsstaat.

Een kind doet het goed als ie dat kan, schreef Ross W. Greene in Het explosieve kind. En daar ben ik het helemaal mee eens. Onze taak als ouder en opvoeder is om het kind te helpen het goed te kunnen doen. Door bijvoorbeeld overprikkeling te voorkomen door eerder weg te gaan bij familiebezoek of een keertje af te zeggen.

En door het kind serieus te nemen en beter te luisteren. Ik vind het verbazingwekkend hoe vaak in een gesprek met ouders van een kind met problematisch gedrag blijkt dat het kind het zelf al aangeeft. “Hou je mond” bijvoorbeeld betekent vaak “ik ben overprikkeld, het komt niet meer binnen, stop alsjeblieft met op me in te praten, want zo dadelijk ontplof ik”. Maar omdat het louter wordt opgevat als brutaal gedrag, wordt in feite de boodschap niet verstaan.

Dingen willen bepalen is ook een soort van overlevingsstrategie zou je kunnen zeggen. Het heeft niks met egoïsme te maken, deze kinderen zijn juist heel gevoelig. Maar om een beetje overzicht te houden op wat er allemaal gebeurt, willen ze graag de regie hebben.

En een driftbui is al helemaal niet bedoeld om haar zin te krijgen, het is vaak een pure ontploffing. Een ontlading die nodig is, om het zenuwstelsel weer tot rust te kunnen krijgen. Vaak eindigt die dan ook in een huilbui en zie je vervolgens hoe het lijfje van het kind zich ontspant.

Als je eenmaal begrijpt hoe de vork werkelijk in de steel zit, is dat niet alleen respectvoller naar het kind toe. Het geeft je ook de mogelijkheid om problemen werkelijk op te lossen. Want zo lang je uitgaat van onwil, zul je dus het kind willen dwingen zich anders te gedragen. En dat zal leiden tot veel strijd en ellende.

O ja, en wat het extra ingewikkeld maakt: veel van deze kinderen gedragen zich buitenshuis wel, vooral als hun ouders er niet bij zijn. Dus heeft iedereen zijn oordeel klaar: het ligt aan de ouders. Terwijl het in feite precies andersom ligt. Alleen bij de ouders is het veilig genoeg om te ontploffen.

Daarbuiten zullen ze zich tot het uiterste inspannen om zich te beheersen. Maar als de situatie maar lang genoeg duurt, dan zullen ze ook daar ontploffen. En tot die tijd zullen ze dat bewaren voor thuis. En zal het thuis toenemen naarmate het buitenshuis meer energie kost om zich buitenshuis te handhaven.

Eigenlijk is dat heel tragisch. Want het maakt dat ouders er ten onrechte op aangekeken worden. En het maakt ouders onzeker, wat ook weer niet in het belang van het kind is. Een kind dat het moeilijk heeft, heeft juist behoefte aan een stabiele ouder, die rustig kan blijven kan dealen met wat er gebeurt.

PS Wil je hier meer over weten, lees dan hier meer over mijn webinar Waarom strenger opvoeden niet de oplossing is (en wat dan wél).

 

Karla Mooy

Heb jij een pittig kind? Ik weet hoe dat is én ik kan je helpen om het opvoeden van jouw kind makkelijker te maken. Neem contact met me op als je wel wat hulp kunt gebruiken.

  • Maaike schreef:

    Wat een prachtige bewoording!!
    Ik moet er gewoon van huilen want dit is precies wat er met mijn kleine meisje ook gebeurt en met het meisje in mij. En dat maakt dat we nog wel eens botsen want ik begrijp dat ze zich zo voelt maar soms kan ik ook niet meer en ontplof ik ook omdat het mij te veel is. Dankjewel voor het delen
    Liefs Maaike

    • Karla Mooy schreef:

      Ja, als je zelf ook makkelijk ‘overloopt’ dan maakt dat het extra ingewikkeld, Maaike. Voor jou dus ook, echt een uitdaging.
      Dit betekent dat zelfzorg voor moeders (ouders) heel belangrijk is. Keuzes durven maken en zorgen voor oplaadmomenten. Soms ook anderen inschakelen om het makkelijker te maken.
      En leren omgaan met je eigen emoties. Leren herkennen wanneer het oploopt in jezelf en hoe je dan jezelf kunt kalmeren.
      Sterkte en succes 🙂
      En dank voor je reactie.

  • Linda Van Zwieten schreef:

    Lieve Carla, wat fijn dat je alsnog je reactie met ons deelt. Heel herkenbaar. Goed dat je tekst en uitleg geeft. Ik kan me helemaal vinden in jouw verhaal. We kunnen volgens mij niet vaak genoeg laten weten dat het kind er niets aan kan doen. Dat ongewenst gedrag puur overleving is. Bovendien zegt het mijns inziens ook iets over de oma in dit geval: Wat wordt er bij haar geraakt dat ze het kind zo veroordeeld? Zou mooi zijn als ze daar ook naar zou durven kijken.
    Liefs Linda

    • Karla Mooy schreef:

      Hallo Linda, dank je voor je reactie. En ja, dat is zeker waar. Dat is waarschijnlijk ook een belangrijke reden, dat veel volwassenen bij kinderen hetzelfde reageren als volwassenen vroeger bij hen. Want wil je het zelf anders doen als ouder, dan heb je wel te voelen wat het vroeger met jou heeft gedaan. Hoe ‘harder’ volwassenen naar kinderen zijn, hoe groter de kans dat ze zelf nog de nodige weggestopte pijn bij zich dragen, denk ik eigenlijk.
      Tegelijkertijd maakt dit mij dus ook weer mild naar deze volwassenen…

  • Martine de Valk schreef:

    Zo goed de inzichten die je geeft Karla! Ik hoop dat veel ouders aan je gratis webinar gaan deelnemen!

    • Karla Mooy schreef:

      Dat hoop ik ook 😉
      Ik was verrast over de reacties op het blog op facebook, het bevestigt mij wel dat er enorm veel behoefte aan is om deze herkenning te horen en erkenning te krijgen.

  • martine schreef:

    hoi zie op mijn fb geweldloze communicatie jakhals en giraf. Leer uw kinderen communiceren

  • Maaike schreef:

    Phoe! Dat klinkt als mijn dochter. Die heeft haar regendagen bij mij… Ik vind het alleen eeg lastig om rustig te blijven en zelf ook niet te ontploffen aangezien ik zelf erg gevoelig ben voor prikkels, drukte en hectiek. Soms zit mijn hoofd al vol met mijn eigen “zooi” en dan komt die van haar er ook nog eens bij in combi met de (gelukkig minder wordende) zorgen over ons zoontje maken dat mijn mama dagen niet de meest fijne dagen kunnen zijn. Ik zal jouw blog zeker in mijn achterhoofd houden als er zich weer zo een situatie voordoet! Dank je wel voor hee schijnen van je lichtje op dit onderwerp ;).

    • Karla Mooy schreef:

      Graag gedaan, Maaike. Als je zelf ook erg gevoelig bent is zelfzorg dubbel zo belangrijk. Op tijd weten waar je grenzen liggen. Als je voelt dat het al ‘misgaat’ kun je jezelf misschien even een time-out gunnen. Door je even terug te trekken, al is het maar even naar het toilet gaan. En dan een paar keer diep in en uitademen. Zo kun je de stress wat laten wegebben.
      Wat ook kan helpen is je van tevoren instellen op boze buien aan haar kant, dan komen ze minder onverwacht :). Dat helpt, net als niet perse willen dat het ‘gezellig’ of ‘leuk’ is. Accepteren scheelt een stuk in de frustratie.

  • Liesbeth schreef:

    Ja ja en ja! Eindelijk zo helder opgeschreven zoals het voor mij zo duidelijk voelt. Al die oordelen over ‘verwend’ en – het allerergste – onwil… Heb er buikpijn van hoe daar bijv op school mee omgegaan wordt. Bedankt!

  • S.j. Kloosterman schreef:

    Hoi
    Wat een omschrijving, ik zie m’n zoon hier helemaal in. En onze strijd met hem.
    Kan ik dit lezen als kenmerken van hooggevoeligheid? Of zijn deze strubbels door de huidige tijdgeest in vrijwel elk gezin aanwezig?

    • Karla Mooy schreef:

      Ik denk dat het een combinatie is. Hooggevoelige of prikkelgevoelige kinderen waren er altijd al, maar door de huidige tijd met veel prikkels en veel stress bij de mensen, ontstaan er veel meer problemen. Deze kinderen lopen veel eerder over, om het zo maar te zeggen.
      Dat is tenminste mijn idee 🙂

  • Anisa schreef:

    😘😘😘😘😘😘

    Eindelijk mooie blog gevonden😍

  • Akke schreef:

    Onze jongste zoon van 9 is constant bezig met negetieve aandacht. Vanochtend heeft de oudste een vriendinnetje te spelen en de jongste wil constant aandacht opeisen. Knopjes van het TV-bakje eruit halen, 112 bellen, wekker van onze kamer verstoppen. En ga zo maar door. Wij als ouders zijn radeloos hoe hier mee om te gaan? Wie kan ons advies geven.
    Hij krijgt al medicijnen voor ADHD.

    • Karla Mooy schreef:

      Ik ga er altijd van uit dat er een reden is voor gedrag. In dit geval kan het heel goed zijn, dat het inderdaad aandacht vragen is. Hij weet kennelijk niet hoe hij zichzelf alleen kan vermaken of voelt zich verloren. Wat ik zou doen is vragen “Wat is er aan de hand?” of “Kennelijk heb je het even niet naar je zin. Wat zou je nu het liefste willen?” En dan kan het best zijn dat hij iets zegt wat niet kan, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat je op die manier in gesprek komt, hij zich gehoord voelt. En je kunt onderzoeken samen wat zijn behoefte is en hoe jullie daar aan tegemoet kunnen komen.
      Kun je hier wat mee, Akke?

  • Caroline schreef:

    Lieve Karla, wat fijn dit te lezen!
    Heel herkenbaar bij onze lieve dochter van 4.
    Als ik serieus iets aan haar wil uitleggen lacht ze in m’n gezicht en steekt haar tong uit met de nodige spetters. Ook praat ze erg hard en is ze heel directief in haar communicatie. Mama jij moet mij nu voorlezen. Bijvoorbeeld.
    Heb je een tip over hoe hiermee om te gaan want ik merk dat ik de neiging heb te ontploffen. Vandaag sloeg ze met een ding op m’n hoofd toen ik even met haar wilde praten. Mijn primaire reactie komt dan boven en ik voel me machteloos. Help!

    • Karla Mooy schreef:

      Lieve Caroline, ik kan je daar niet 1 tip voor geven. Om op een goede manier met deze pittige kinderen om te gaan, zijn verschillende dingen van belang. Ik raad je aan om een keer mijn webinar te volgen. Wat ik je wel alvast kan zeggen, is dat het belangrijk is dat je niet in gesprek wilt gaan op een moment dat je kind er nog niet aan toe is. Omdat ze nog boos is bijvoorbeeld. Dan moet ze eerst kalmeren.

      Hartelijke groeten, Karla

  • Rachel schreef:

    Bedankt voor dit verhaal! Dit geeft weer wat perspectief aan het ‘houd je mond!’ wat mijn zoontje inderdaad roept, na onredelijk gedrag of driftbui. Pffft. Pittig. Weet soms echt niet meer wat de juiste actie nog is om te kunnen helpen 🙁
    Ga zeker naar je webinar kijken.

  • Barbra schreef:

    Net als Maaike (reactie van 9 juni 2017) zit ik hier te huilen om jouw stukje, Karla. Wat erg voor mijn zoon, dat hij zich buitenshuis zo wil inhouden en thuis dan telkens pas laat zien dat hij in de knel zit of overprikkeld is geraakt en dan ontploft. Op tijd ingrijpen kan vaak niet, want ik ben buitenshuis heel vaak niet bij hem, zoals wanneer hij op school is, of aan het sporten of (buiten) spelen. Ik merk dan inderdaad vaak dat hij bij thuiskomst al niet meer bereikbaar is.

    • Karla Mooy schreef:

      Ik denk dat het al scheelt als je het begrijpt, dan hoef je het niet nog erger te maken door het persoonlijk te nemen 🙂
      Daarnaast is het denk ik zaak om uit te zoeken wat hem helpt om te ‘ontprikkelen’. Trampolines helpen soms heel goed. Of in bad gaan of onder de douche. Misschien een luisterboek ipv tv.
      En misschien kun je dingen iets anders organiseren, bijvoorbeeld zorgen dat je aandacht voor hem kunt hebben ipv dat je zelf druk bent met eten koken. Of zorgen dat hij geen last van een broertje of zusje heeft op zo’n moment. Probeer eens wat uit. Succes!

  • Marieke schreef:

    Zo helder en mooi verwoord, ik kan er soms zo verdrietig van worden als ik zie en merk hoe buitenstaanders reageren. Ook wanneer je eenmaal hebt uitgelegd waardoor reacties zijn zoals ze zijn. Ik zou harder moeten aanpakken krijg ik vaak te horen.
    Nog steeds zoveel onbegrip en steeds het gevoel hebben je kind en je eigen reactie te moeten verdedigen.

    • Karla Mooy schreef:

      Ja, dat blijft. Het enige wat helpt is inzien dat jouw kind jouw zorg is. En dat je je niet hoeft te verdedigen. Ik hoop dat mijn website en mijn blogs je steunen en je wat zekerder kunnen maken, zodat je dat idee dat je je moet verdedigen los kan laten.

  • Ellen schreef:

    Naar aanleiding van deze blog heb ik een vraag. Als er iets gebeurd waardoor Mn zoontje schrikt reageert hij agressief, duwt hij me weg en slaat me. Wat moet ik dan doen. Ik zeg al ik snap dat je schrikt maar hij gaat dan toch door. Ook als hij zn zin niet krijgt kan hij daar heel lang in blijven hangen en dan met spullen gaan gooien. Heb je tips?

    • Karla Mooy schreef:

      Doe eens mee met mijn webinar, Ellen. Ik denk dat je er dan meer van zult begrijpen. Je zoontje blokkeert dan, wat nodig is, is dat je hem zijn frustratie laat uiten, zonder dat hij je pijn kan doen. Zelf rustig blijven. Zonodig niets zeggen. Dan zal hij ook sneller kalmeren.

  • marieke de ruyter schreef:

    prachtig onder woorden gebracht!!

  • >
    close

    DOWNLOAD NU GRATIS!


    Probleemgedrag Aanpakken Zonder Strijd en Conflicten 

    Handleiding voor ouders van een pittig kind


    Door de site te te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies. Privacyverklaring

    De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

    Sluiten