Goed luisteren naar je kind, zo doe je dat - Ontspannen Opvoeden

Goed luisteren naar je kind, zo doe je dat

Allemaal houden we van onze kinderen. En willen we het beste voor ze. We willen ze zo graag leren, wat wij allemaal al weten. We willen ze zo graag helpen om de dingen goed te doen. En daarom vertellen we ze zoveel. Maar is dat wel wat een kind echt nodig heeft? 

Wat een kind werkelijk nodig heeft om te groeien en zelfvertrouwen te ontwikkelen is onvoorwaardelijke liefde, vertrouwen en respect. Dat houdt in, dat we ze accepteren zoals ze zijn. Maar hoe doe je dat?

Werkelijke acceptatie betekent vooral: je kind laten zijn zoals hij is. Laten. Het klinkt misschien raar, maar een kind, wat lekker bezig is, met rust laten is een teken van acceptatie. Let maar eens op, hoe snel je geneigd bent om wel in te grijpen: ongevraagd advies geven bijvoorbeeld. “Zou je niet …” of “Je kunt ook ….”. Maar wat je eigenlijk overbrengt is: zoals jij het doet is het niet goed (genoeg). Ooit bij stil gestaan dat het zo werkt? Als je dit herkent van jezelf: je bent bepaald niet de enige J. Alle ouders doen dit in meerdere of mindere mate. Het is zo gewoon, dat het niet eenvoudig is om af te leren. Maar wel de moeite waard!

Luisteren zonder iets te zeggen is ook een teken van acceptatie. Je kind komt met een verhaal en jij luistert zwijgend. Zegt hooguit dingen als:  hm, oh. Je betrokkenheid komt tot uiting in je houding, je kijkt het kind aan en straalt uit dat je nieuwsgierig bent. Je parkeert je eigen gedachten even in je achterhoofd en concentreert je volledig wat je kind je vertelt. Op deze manier geeft acceptatie je kind de ruimte om zijn eigen gedachtengang af te maken en tot een eigen oordeel of inzicht te komen.

Je kunt ook een stapje verder gaan en het kind aanmoedigen om verder te praten. Je kunt dan dingen zeggen als : “Vertel verder. Ik luister”, “wat vind je daarvan?” “Hoe was dat voor jou?”, enz. Je drukt daarmee uit dat je werkelijk wilt weten wat het kind te vertellen heeft, dat je geïnteresseerd bent in hoe het voor hem is, dat het de moeite waard is wat hij te vertellen heeft.

De meest effectieve techniek is die van het actief luisteren, een begrip dat Thomas Gordon heeft uitgewerkt. Actief luisteren betekent dat je actief probeert te begrijpen wat de betekenis is van wat je kind vertelt. Je geeft in je eigen woorden weer hoe je het begrepen hebt, zodat je kind dat al dan niet kan bevestigen. Het zijn zinnen met “jij” erin. Bijvoorbeeld: “dus jij zou willen dat …”, “als ik het goed begrijp dan weet je niet hoe je …”, “je bent daar best boos over, of niet”, enz. Je stemt je af op je kind en laat je eigen ideeën en gevoelens er buiten. Het geeft je kind onnoemelijk veel ruimte om zich te uiten. Hij voelt zich geaccepteerd en krijgt de gelegenheid om zelf tot inzichten en oplossingen te komen. Heel belangrijk om zelfvertrouwen te ontwikkelen.

Nu zijn dit geen technieken die je zo maar even kunt toepassen. Ze vragen wel degelijk iets van jou als ouder. En daar moet je ook eerlijk in durven zijn. Zo is het nodig dat je werkelijk de tijd en aandacht kunt opbrengen om te luisteren. Zo niet, dan kun je dat beter eerlijk zeggen. “Ik snap dat je me hier graag over wilt vertellen. Maar ik kan nu eigenlijk niet naar je luisteren, want ik ben bezig met … Zou je het me straks (specificeren) willen vertellen, want ik wil wel graag je verhaal horen”.

Je moet in staat zijn om de gevoelens van je kind te accepteren, ook als ze heel anders zijn dan je eigen. Soms is dat lastig. Meestal heeft dat te maken met gevoelens die voor jouzelf lastig zijn. Tijd voor zelfonderzoek. Wat maakt dat ik dit lastig vind, dat dit mij zo raakt? Waar ken ik dit van? Wat zegt dit over mij?

En je moet erop vertrouwen dat het kind zijn eigen oplossingen vindt, dat jij dat niet voor hem hoeft te doen. Ook dit is in het begin niet altijd makkelijk. Maar hoe meer je hiermee gaat oefenen, hoe makkelijker dat wordt. Het is ook een wisselwerking tussen de technieken en je attitude. Hoe meer je merkt dat de technieken werken, hoe makkelijker het is om  je de nieuwe attitude van acceptatie eigen te maken. En andersom.

Dus ga het gewoon oefenen. Elke keer dat het je lukt is al meegenomen. Daarmee geef je je kind een belangrijk stukje erkenning en draag je bij aan zijn zelfvertrouwen. Ik weet uit eigen ervaring hoe mooi het is als je je kind werkelijk de ruimte kunt laten om zijn eigen beslissing te nemen. Door volledig te accepteren wat hij besluit of gaat doen, los van jouw eigen ideeën. Het is echt de moeite waard.

Vind je dit een inspirerend artikel? Help me dan om meer ouders te bereiken door het te delen via de shareknop hieronder. Dank je wel alvast!

Meer lezen? 

Thomas Gordon – Luisteren naar kinderen

 

Karla Mooy

Heb jij een pittig kind? Ik weet hoe dat is én ik kan je helpen om het opvoeden van jouw kind makkelijker te maken. Neem contact met me op als je wel wat hulp kunt gebruiken.

  • Tea schreef:

    Beste Karla,
    Dank voor je tips. Fijn dat jij wat verder gaat dan dooddoeners als ‘je moet accepteren dat je ook maar een mens bent’. Wat ik alleen wel jammer vind, is dat je het steeds over ‘je kind’ hebt en niet over ‘je kinderen’. Volgens mij zit daar voor mij een groot deel van de oorzaak waarom het zo moeilijk is het gezellig te houden in de tijd tussen kinderen (4,6 en 8) van bso halen en aan tafel gaan. Als er drie tegelijk aan me zitten te trekken, teleurgesteld zijn omdat ik te vroeg kom, gillen omdat ze even moeten wachten tot de rest ook de jas aan heeft, etc. dan lukt het me niet om de verbinding te voelen. Dan voel ik alleen maar heel veel irritatie. ’s avonds aan de rand van het bed met elk kind apart even een praatje maken, dan lukt het wel om de verbinding te maken, dan is het een stuk gemakkelijker.
    Dus: heb je tips voor tijdens hectische spitsuren met vermoeide kinderen en dito mama’s?
    Veel dank alvast!
    Tea

    • Karla Mooy schreef:

      Hallo Tea,
      daar heb je een lastig ding te pakken. Ten eerste helpt het om het niet zo persoonlijk te maken. Het voelt misschien als aan je trekken, maar dat is niet zo. Blijf bij jezelf en laat je niet gek maken. Neem even afstand en ervaar jezelf en kijk dan naar wat er daar is.
      Een duidelijke, herkenbare structuur, die elke dag terugkomt, helpt ook. Routines maken het leven overzichtelijk. Je kunt ze evt. zichtbaar maken m.b.v. pictogrammen of tekeningetjes.
      Verder is het een heel goed idee om dit soort situaties aan te pakken in overleg met de kinderen. Laat hen vertellen hoe ze het beleven, wat ze ervaren, zodat je kunt begrijpen waarom zij doen zoals ze doen. Vertel dan wat jouw zorg of behoefte is en vraag of ze kunnen meedenken over een oplossing. Afspraken, die echt afspraken zijn, dus waar kinderen over meegedacht hebben, werken veel beter dan wat wijzelf bedenken.
      Ik heb al veel ouders hiermee geholpen door ze een stappenplan aan te reiken aan de hand waarvan ze zo’n oplossingsgesprek kunnen voeren. Het is wel iets wat je moet oefenen, maar het werkt echt.
      hartelijke groeten,
      Karla

  • Otto schreef:

    Leuk artikel. Mijn zoontje is bijna 6 en hij vertikt het om naar de wc te gaan. Hij doet alles nog steeds in zijn onderbroek. Alles met belonen en straffen al geprobeerd. Ook na laten kijken, fysiek is er niets mis. Ook wil hij geen groenten eten. Hij heeft dus gewoon geen zin in sommige dingen en blijft dat heel koppig vasthouden. Dan is het de vraag of verbinding maken wat uithaalt.

    • Karla Mooy schreef:

      Hallo Otto,
      Bedankt voor je compliment.
      Verbinding is altijd de basis als je echt iets wilt bereiken. Luisteren is veel belangrijker, dan veel ouders in de gaten hebben. Luisteren kun je dan breed zien als signalen die je kind uitzendt. In dit geval is de vraag: waarom wil je zoontje niet naar de wc? Er moet een reden zijn. De kunst is om hier achter te komen, want dan kun je het oplossen.
      Sommige kinderen hebben erg veel behoefte aan eigen invloed en controle over de dingen, die in hun leven gebeuren (en niet geheel onterecht). Die hebben extra veel moeite met gehoorzamen en soms gaan ze dan ‘dwarsliggen’ op de weinige gebieden waarop ze niet gedwongen kunnen worden, zoals naar de wc gaan en eten. Het kan zijn, dat als je je kind meer ruimte geeft om zelf dingen te bepalen, het probleem vanzelf oplost. Ik denk dat je sowieso de strijd moet staken, want die ga je niet winnen. Je kunt wel het kind zelf de consequenties laten nemen, dus zelf een schone broek halen bijvoorbeeld Al zul je hem waarschijnlijk nog wel zelf moeten wassen als dat nodig is, denk ik.
      Jij zegt: “Hij heeft dus gewoon geen zin in sommige dingen” en dat klinkt of dat verkeerd is. Wat is daar mis mee? Dat hebben wij toch ook? Het gaat er dus om te ontdekken waarom hij er geen zin in heeft. I.p.v. het te veroordelen en te vinden dat hij het MOET doen. Misschien zit er iets achter wat je makkelijk kunt oplossen. Verbinding in de zin van echt contact maken is dus ook hier belangrijk, als je het wilt oplossen. Want dan kunnen jullie uit de ‘strijd’ stappen.
      succes!
      Karla

  • Leanne schreef:

    Ik vind de Gordon methode geweldig. Maar ik vind het zo moeilijk om het consequent te blijven toepassen. Ik verval toch snel in mn oude gedrag. Waarbij idd ongevraagd advies en eisen stellen erg de boventoon voeren. Ik wil dit graag veranderen, maar dat vind ik best lastig

    • Karla Mooy schreef:

      Veranderen is ook niet zo makkelijk, Leanne. Maar wat helpt is om je dit te realiseren en jezelf te bedanken voor elke keer dat het gelukt is. Wat misschien een tip is: maak regelmatig aantekeningen over hoe een dag gegaan is. Kijk vooral op welke momenten je het wel ‘goed’ hebt gedaan. En schrijf op hoe jij de volgende dag met je kind wilt omgaan. Dat helpt echt 🙂

  • Karin schreef:

    Hallo Karla,

    Ik heb momenteel veel strijd met mijn oudste dochter om op tijd te komen. Ze werkt in alles tegen en gaat andere dingen doen of juist niet doen wat moet gebeuren waardoor ik het gevoel heb er steeds bovenop te moeten zitten om op tijd te komen en zij daardoor nog meer vertraagd of haar kont in de krib gooit. Haar zusje komt soms (bijna) te laat door haar en ik ben al een aantal keer te laat op mijn werk gekomen hierdoor, waardoor ik een soort van paniek voel als we weer bijna te laat komen. Ik ben momenteel wat overspannen waardoor ik hier extra spanning van heb en wij nogal botsen. Erg vervelend. Ik heb als tip gekregen om haar dan maar zelf te laat te laten komen. Ze is bijna 9 en kan zelf naar school eventueel, maar we gaan samen heen. Dit helpt helaas ook niet, heb jij nog tips? Ik denk dat ze ook last heeft van mijn gespannen energie. Belonen voor goed meehelpen helpt alleen een enkele keer.
    Ben naarstig op zoek naar wat hulp hierin.

    • Karla Mooy schreef:

      Lekker bij haar laten. Ze is 9 jaar, ze wil waarschijnlijk graag haar eigen ding doen, op haar eigen manier. Geef haar die ruimte, maar ook de bijbehorende verantwoordelijkheid.
      Als ze het leuk vindt om met jullie samen te gaan, prima, maar dan moet ze ook op tijd (geef een duidelijk tijdstip aan) klaar staan. En anders ga je vast zonder haar.
      Het geeft een keer drama, maar dat is niet erg. Een boos kind is geen strijd, zeg ik altijd. En misschien komt ze ook een keer te laat, maar ze is vast en zeker veel beter aanspreekbaar daarop door de leerkracht dan door jou.
      Dus…lekker laten gaan. Scheelt jou een hoop (onnodige) stress 🙂

  • >
    close

    DOWNLOAD NU GRATIS!


    Probleemgedrag Aanpakken Zonder Strijd en Conflicten 

    Handleiding voor ouders van een pittig kind


    Door de site te te blijven gebruiken, ga je akkoord met het gebruik van cookies. Privacyverklaring

    De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

    Sluiten